Veri İhlali Bildirimi: 72 Saat İçinde Ne Yapılmalı?
Bir sabah bilgi işlem ekibi, müşteri veritabanına yetkisiz erişim olduğunu fark ediyor. Bu noktadan itibaren saat işlemeye başlar.
Bir sabah bilgi işlem ekibi, müşteri veritabanına yetkisiz erişim olduğunu fark ediyor. Bu noktadan itibaren saat işlemeye başlar. Ne yapılacağı önceden belirlenmemişse, teknik müdahale, iç yazışmalar ve kararlar dağınık ilerler; yasal bildirim süresi ise kaçabilir. Bu yazıda veri ihlali bildirimi yükümlülüğünü ve ilk saatlerde atılması gereken adımları ele alıyoruz.
Yasal çerçeve
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 12. maddesinin 5. fıkrasına göre, işlenen kişisel verilerin kanuni olmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesi hâlinde veri sorumlusu bu durumu en kısa sürede ilgilisine ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na bildirir. Kurul, 2019/10 sayılı kararıyla “en kısa süre” ifadesini, veri sorumlusunun ihlali öğrenmesinden itibaren gecikmeksizin ve en geç 72 saat olarak yorumlamıştır. Kurul, gerekirse bu durumu kendi internet sitesinde veya başka bir yöntemle ilan edebilir.
İlk 72 saatte yapılması gerekenler
- Tespit ve kayıt: İhlalin ne zaman, nasıl fark edildiği ve kim tarafından bildirildiği kayda alınır.
- Kontrol altına alma: Erişim kapatılır, etkilenen sistemler izole edilir, deliller korunur.
- Kapsamın belirlenmesi: Hangi veri kategorilerinin, kaç kişinin ve hangi sistemlerin etkilendiği tespit edilmeye çalışılır.
- Karar ekibinin toplanması: Bilgi işlem, hukuk, iletişim ve üst yönetimden oluşan ekip bilgilendirilir.
- Kurul’a bildirim: Kurul’un yayımladığı veri ihlali bildirim formu doldurulur. Tüm bilgiler henüz netleşmemişse, mevcut bilgilerle bildirim yapılıp eksikler sonradan tamamlanabilir.
- İlgili kişilere bildirim: Etkilenen kişilere, ihlalin olası sonuçları ve alabilecekleri önlemler hakkında makul sürede bilgi verilir.
Bildirimden kaçınmanın riski
İhlalin gizlenmesi, kısa vadede itibarı koruyor gibi görünse de ortaya çıktığında hem idari yaptırım hem de çok daha büyük bir güven kaybı riski doğurur. Ayrıca ihlalden etkilenen kişilerin önlem alma imkânı da ortadan kalkar.
Hazırlıklı olmak için
Veri ihlalini yönetmenin en etkili yolu, olay yaşanmadan bir müdahale planı hazırlamaktır. Bu planda şu konular yer almalıdır:
- İhlal şüphesinin kime ve nasıl bildirileceği
- Karar ekibinin üyeleri ve ulaşılabilir iletişim bilgileri
- Bildirim formunun hazır taslağı ve sorumlu kişi
- Etkilenen kişilere gönderilecek bildirim için örnek metin
- Olay sonrası değerlendirme ve kalıcı önlemler
Çalışanların şüpheli durumları zamanında bildirmesi de en az teknik önlemler kadar önemlidir. Bu da kurumsal koruma kültürünün bir parçasıdır.
Sonuç
Veri ihlali bildirimi, saatlerle ölçülen bir yükümlülüktür. Önceden hazırlanmış bir plan, sorumlusu belli bir ekip ve hazır bildirim taslakları, krizin ilk saatlerini kontrol altında tutmayı sağlar. Kurumsal Koruma Sistemi kapsamında veri güvenliği süreçleri de risk haritasının bir parçası olarak değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
Veri ihlali kaç saat içinde bildirilmelidir?
KVK Kurulu’nun 2019/10 sayılı kararına göre ihlalin öğrenilmesinden itibaren gecikmeksizin ve en geç 72 saat içinde Kurul’a bildirilmelidir.
Tüm bilgiler netleşmeden bildirim yapılabilir mi?
Evet. Kurul kararına göre bilgilerin aynı anda sağlanamaması hâlinde, bilgiler gecikmeksizin aşamalı olarak sağlanabilir.