Ticari Belge Saklama Süresi: Hangi Belge Kaç Yıl Saklanır?
Bir vergi incelemesi, bir ticari dava ya da bir işçilik uyuşmazlığı gündeme geldiğinde ilk sorulan soru çoğunlukla aynıdır: "Bu belge hâlâ elimizde mi?" Belgeleri gereğinden erken imha etmek ispat imkânını ortadan kaldırabilir; her şeyi süresiz saklamak ise maliyet ve kişisel veri riski doğurur.
Bir vergi incelemesi, bir ticari dava ya da bir işçilik uyuşmazlığı gündeme geldiğinde ilk sorulan soru çoğunlukla aynıdır: “Bu belge hâlâ elimizde mi?” Belgeleri gereğinden erken imha etmek ispat imkânını ortadan kaldırabilir; her şeyi süresiz saklamak ise maliyet ve kişisel veri riski doğurur. Bu yazıda ticari belge saklama süresi konusundaki temel kuralları özetliyoruz.
Türk Ticaret Kanunu: 10 yıl
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 82. maddesine göre her tacir aşağıdaki belgeleri on yıl süreyle saklamakla yükümlüdür:
- Ticari defterler, envanterler, açılış bilançoları, ara bilançolar, finansal tablolar ve yönetim raporları
- Alınan ticari mektuplar ve gönderilen ticari mektupların kopyaları
- Muhasebe kayıtlarının dayanağı olan belgeler
Saklama süresi, defterlere son kaydın yapıldığı, envanter ve bilançoların düzenlendiği, mektupların alındığı veya gönderildiği takvim yılının sonundan itibaren başlar.
Vergi Usul Kanunu: 5 yıl
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 253. maddesine göre defter ve belgeler, ilgili bulundukları yılı takip eden takvim yılından başlayarak beş yıl süreyle saklanır. Ancak bu süre, TTK’daki on yıllık süreyi kısaltmaz. Uygulamada ticari defterler ve dayanak belgeler için genellikle uzun olan süre esas alınır.
Diğer belgeler
Şirketlerde ayrıca şu tür belgeler bulunur ve her birinin saklanma ihtiyacı farklıdır:
- Personel belgeleri: Özlük dosyaları, bordrolar ve izin belgeleri. Bu belgeler, işçilik alacaklarına ilişkin olası uyuşmazlıklarda ispat aracı olduğundan, iş ilişkisi sona erdikten sonra da makul bir süre saklanmalıdır.
- İş sağlığı ve güvenliği kayıtları: Eğitim belgeleri, risk değerlendirmeleri, iş kazası kayıtları.
- Sözleşmeler: Sözleşme ilişkisi ve buna bağlı zamanaşımı süreleri dikkate alınarak saklanmalıdır.
Kişisel veriler açısından denge
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, kişisel verilerin işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilmesini öngörür. Bu nedenle şirketin, hangi belgeyi hangi gerekçeyle ne kadar saklayacağını gösteren bir saklama ve imha politikası oluşturması önemlidir. Süresi dolan belgelerin düzenli ve kayıt altında imha edilmesi de politikanın bir parçasıdır.
Elektronik belgeler
E-fatura, e-defter ve e-posta yazışmaları da saklama yükümlülüğü kapsamındadır. Elektronik belgelerde, belgenin bütünlüğünün korunması ve gerektiğinde okunabilir şekilde sunulabilmesi gerekir. Yedekleme ve erişim yetkileri bu açıdan saklama politikasının ayrılmaz bir parçasıdır.
Pratik bir saklama düzeni
- Belge türlerinin ve yasal saklama sürelerinin listelenmesi
- Her belge türü için sorumlu birimin belirlenmesi
- Fiziksel ve elektronik arşivin düzenli tutulması
- Süresi dolan belgelerin tutanakla imha edilmesi
- Devam eden bir uyuşmazlık veya inceleme varsa, ilgili belgelerin imhasının durdurulması
Sonuç
Belge saklama, hukuki uyuşmazlıklarda şirketin elindeki en önemli savunma aracını korur. TTK’daki on yıllık süre, vergi mevzuatındaki beş yıllık süre ve KVKK’nın ölçülülük ilkesi birlikte dikkate alınarak hazırlanan bir politika, hem ispat gücünü hem de veri güvenliğini sağlar. Konunun iç kontrol boyutu için iç denetim yazısına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Ticari defterler kaç yıl saklanır?
TTK md. 82’ye göre on yıl.
Faturalar kaç yıl saklanmalı?
Muhasebe kayıtlarının dayanağı olan belgeler TTK md. 82 kapsamında on yıl saklanır; vergi mevzuatındaki beş yıllık süre bu yükümlülüğü kısaltmaz.