DUAL360® Kimleri Korur?

Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi: Görevi ve Sorumluluğu

Payları borsada işlem gören bir şirketin yönetim kurulunda, şirketle ya da hâkim ortaklarla çıkar ilişkisi bulunmayan üyelerin yer alması, yatırımcıların yönetime duyduğu güvenin önemli bir dayanağıdır.

Bağımsız yönetim kurulu üyesi

Payları borsada işlem gören bir şirketin yönetim kurulunda, şirketle ya da hâkim ortaklarla çıkar ilişkisi bulunmayan üyelerin yer alması, yatırımcıların yönetime duyduğu güvenin önemli bir dayanağıdır. Bağımsız yönetim kurulu üyesi, bu güveni sağlamak için öngörülmüş bir görevdir. Ancak bağımsızlık, sorumluluktan bağımsız olmak anlamına gelmez.

Bağımsız üye zorunluluğu kimler için geçerli?

Bağımsız yönetim kurulu üyeliği, Sermaye Piyasası Kurulu’nun II-17.1 sayılı Kurumsal Yönetim Tebliği ile düzenlenmiştir. Tebliğ, payları borsada işlem gören ortaklıklara uygulanır. Kurumsal Yönetim İlkeleri’ne göre bağımsız üye sayısı, toplam yönetim kurulu üye sayısının üçte birinden az olamaz ve her durumda ikiden az olamaz.

Halka açık olmayan şirketler için böyle bir zorunluluk bulunmaz; ancak bazı aile şirketleri ve büyüme aşamasındaki şirketler, yönetime dışarıdan bağımsız bir bakış kazandırmak için bu modeli gönüllü olarak tercih edebilir.

Bağımsızlık ne demek?

Tebliğ, bağımsızlık için bir dizi ölçüt öngörür. Genel olarak bağımsız üyenin; şirketle, şirketin yönetim kontrolüne sahip ortaklarla ve bunların ilişkili taraflarıyla belirli bir süre içinde önemli bir istihdam, sermaye veya ticari ilişkisinin bulunmaması aranır. Bağımsız üye, adaylık aşamasında bağımsızlığına ilişkin yazılı bir beyan verir.

Görevleri

  • Yönetim kurulu kararlarına bağımsız ve tarafsız bir bakış açısı kazandırmak
  • Denetimden sorumlu komite ve diğer komitelerde görev almak
  • İlişkili taraf işlemleri gibi çıkar çatışması riski yüksek kararlarda değerlendirme yapmak
  • Azınlık pay sahipleri dahil tüm paydaşların menfaatlerini gözetmek

Sorumluluğu

Bağımsız üye de bir yönetim kurulu üyesidir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 553. maddesine göre yönetim kurulu üyeleri, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde şirkete, pay sahiplerine ve şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludur. TTK’nın 369. maddesindeki özen yükümlülüğü de bağımsız üyeler için geçerlidir.

Bu nedenle bağımsız üyenin, kendisine sunulan bilgiyle yetinmeyip gerektiğinde ek bilgi istemesi, itirazlarını ve çekincelerini toplantı tutanağına geçirtmesi önem taşır.

Bağımsız üyeler kendilerini nasıl korur?

  1. Kararlardan önce yeterli bilgi ve belge talep etmek
  2. Muhalefet ve çekinceleri yazılı olarak kayda geçirmek
  3. Komite çalışmalarını ve raporlarını düzenli takip etmek
  4. Bağımsızlığı etkileyebilecek değişiklikleri gecikmeden yönetim kuruluna bildirmek
  5. Görev süresince iç denetim ve risk raporlarına erişimin sağlandığından emin olmak

Sonuç

Bağımsız yönetim kurulu üyesi, şirket yönetimine güven ve tarafsızlık kazandıran önemli bir görevdir. Bu görev, diğer üyelerle aynı özen yükümlülüğünü ve sorumluluğu taşır. Bilgiye dayalı karar, yazılı kayıt ve düzenli takip, bağımsız üyenin hem görevini hem de kendisini korumasının temel araçlarıdır.

Sık sorulan sorular

Her anonim şirkette bağımsız üye bulunmak zorunda mı?

Hayır. Zorunluluk, SPK Kurumsal Yönetim Tebliği kapsamındaki, payları borsada işlem gören ortaklıklar için geçerlidir.

Bağımsız üye, diğer üyelerden daha az mı sorumludur?

Hayır. Bağımsız üye de TTK md. 553 kapsamında diğer yönetim kurulu üyeleri gibi kusuruyla verdiği zarardan sorumludur.

Avukat Zeki Demir

Yazar

Avukat Zeki Demir

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu, İstanbul Barosu üyesi. Demir Hukuk Bürosu'nun kurucusu ve DUAL360® Kurumsal Koruma Sistemi'nin geliştiricisi. 25 yılı aşkın süredir şirketlerin hukuki, mali ve yönetsel risk alanları üzerinde çalışıyor.

Avukat Zeki Demir hakkında

Bu konuda hukuki destek mi arıyorsunuz?

Şirketinize özel risk değerlendirmesi için Avukat Zeki Demir ile görüşme planlayın.

Randevu Talep Edin