DUAL360® Kimleri Korur?

İş Kazalarında Yönetici Sorumluluğu: Kazadan Önce ve Sonra Şirketin Yapması Gerekenler

Bir iş kazasının ardından ilk incelenen şey, kazadan önce ne yapıldığıdır. Yönetici sorumluluğu bu yüzden kazadan önce ele alınmalıdır.

İş Kazaları Yalnızca Çalışanı Değil, Şirket Yönetimini de Etkiler | Avukat Zeki Demir

İş kazaları çoğunlukla iş sağlığı ve güvenliği biriminin konusu olarak görülür. Oysa bir kazanın hukuki etkisi yaralanan çalışanla sınırlı kalmaz; işvereni, işveren vekillerini, saha yöneticilerini ve İK’yı da farklı süreçlerin içine çekebilir. İş kazalarında yönetici sorumluluğu bu nedenle kazadan sonra değil, kazadan önce ele alınması gereken bir yönetim başlığıdır.

Mevzuatın temel kuralı

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. maddesine göre işveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Aynı madde iki önemli noktanın altını çizer:

  • İşverenin işyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
  • Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.

Yani hizmet dışarıdan alınsa da, çalışanlara kurallar bildirilmiş olsa da işverenin yükümlülüğü devam eder.

Kaza sonrası gündeme gelebilecek süreçler

Bir iş kazasının ardından olayın niteliğine göre farklı hukuki süreçler başlayabilir:

  1. Bildirim: İşveren, iş kazasını kazadan sonraki üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirmekle yükümlüdür (6331 sayılı Kanun md. 14).
  2. Tazminat talepleri: Çalışan veya yakınları maddi ve manevi tazminat talep edebilir.
  3. Rücu: Kazanın işverenin kastı veya sağlık ve güvenlik mevzuatına aykırı hareketi sonucu meydana gelmesi hâlinde SGK, yaptığı ödemeler için işverene rücu edebilir (5510 sayılı Kanun md. 21).
  4. Ceza soruşturması: Yaralanma veya ölüm hâlinde taksirle yaralama ya da taksirle öldürme suçları (TCK md. 89, md. 85) yönünden soruşturma yürütülebilir. Bu aşamada sorumluluk, işverenle sınırlı kalmayıp görev ve yetkisine göre ilgili yöneticiler açısından da değerlendirilebilir.

Kimin hangi ölçüde sorumlu olduğu, her olayda görev dağılımı ve somut koşullar dikkate alınarak ayrıca belirlenir.

Kazadan önce yapılması gerekenler

Bir kaza sonrasında ilk incelenen şey, kazadan önce ne yapıldığıdır. Bu nedenle şu belgelerin eksiksiz ve güncel olması kritik önem taşır:

  • Risk değerlendirmesi ve alınan önlemlerin kaydı
  • Çalışanlara verilen iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin belgeleri
  • Görev tanımları ve yetki dağılımı
  • Kişisel koruyucu donanım teslim tutanakları
  • Bakım, kontrol ve uygunsuzluk bildirim kayıtları

İtibar boyutu

Bugün tek bir olay kısa sürede kamuoyunun gündemine taşınabilir. Hukuki süreç sona erse bile itibar kaybı çoğu zaman daha uzun süre hissedilir.

Önleyici bakış

Önleyici hukuk anlayışında hedef, kazayı mahkemede savunmak değil, kazaya yol açabilecek boşlukları önceden kapatmaktır. DUAL360® yaklaşımı iş kazalarını yalnızca iş güvenliği açısından değil; yönetici sorumluluğu, İK süreçleri, görev dağılımı ve kayıt düzeniyle birlikte ele alır.

Sonuç

İş kazalarını tamamen ortadan kaldırmak her zaman mümkün olmayabilir; ancak kuruma ve yöneticilere verecekleri zarar, kazadan önce kurulan sistemle büyük ölçüde azaltılabilir.

Sık sorulan sorular

İşveren İSG hizmetini dışarıdan alırsa sorumluluktan kurtulur mu?

Hayır. 6331 sayılı Kanun’un 4. maddesine göre dışarıdan hizmet alınması işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

İş kazası ne zaman bildirilmelidir?

İşveren, iş kazasını kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK’ya bildirmekle yükümlüdür. Somut durumunuz için iletişim sayfasından bilgi alabilirsiniz.

Avukat Zeki Demir

Yazar

Avukat Zeki Demir

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu, İstanbul Barosu üyesi. Demir Hukuk Bürosu'nun kurucusu ve DUAL360® Kurumsal Koruma Sistemi'nin geliştiricisi. 25 yılı aşkın süredir şirketlerin hukuki, mali ve yönetsel risk alanları üzerinde çalışıyor.

Avukat Zeki Demir hakkında

Bu konuda hukuki destek mi arıyorsunuz?

Şirketinize özel risk değerlendirmesi için Avukat Zeki Demir ile görüşme planlayın.

Randevu Talep Edin