Önleyici Hukuk ve Yönetim

Önleyici Hukuk Nedir? Şirkette Önleyici Hukuk Kültürü Kurmanın 5 Adımı

Önleyici hukuk, hukuki bilgiyi sorun çıktıktan sonra değil, çıkmadan önce kullanır. Bir şirkette kalıcı kültüre dönüşmesi için beş adım.

Kurumsal Koruma Sistemi ile Önleyici Hukuk Kültürü Nasıl Oluşturulur? | Avukat Zeki Demir

Hukuk hizmetine uzun süre yalnızca bir sorun çıktığında başvuruldu: dava açıldığında, ceza geldiğinde ya da bir uyuşmazlık doğduğunda. Önleyici hukuk bu sırayı tersine çevirir; hukuki bilgiyi sorun çıktıktan sonra değil, sorun çıkmadan önce kullanır. Bu yazıda önleyici hukukun ne olduğunu ve bir şirkette nasıl kalıcı bir kültüre dönüştürülebileceğini adım adım ele alıyoruz.

Önleyici hukuk nedir?

Önleyici hukuk, şirketin faaliyetlerinden doğabilecek hukuki riskleri önceden belirleyip bunlara karşı zamanında tedbir alınmasını amaçlayan bir yaklaşımdır. Hedefi davaları kazanmaktan çok dava ihtiyacını azaltmak, yaptırımlarla uğraşmaktan çok yaptırıma yol açacak durumları önlemektir.

Şirkette önleyici hukuk kültürü kurmanın 5 adımı

1. Risk alanlarını belirleyin

Her şirketin faaliyet alanına göre öne çıkan riskleri farklıdır: iş sağlığı ve güvenliği, iş hukuku uygulamaları, vergi süreçleri, ticari sözleşmeler, kişisel verilerin korunması, çevre ve idari düzenlemeler. İlk adım, şirket için hangilerinin öncelikli olduğunu belirlemektir.

2. Mevcut durumu kayıtlarla ölçün

Kâğıt üzerinde var olan bir prosedürün sahada uygulanıp uygulanmadığı ancak kayıtlarla anlaşılır. Sözleşmeler, eğitim belgeleri, onay süreçleri ve iç yazışmalar bu aşamada gözden geçirilir. Bu çalışmanın sistemli hâli iç denetimdir.

3. Yetki ve sorumlulukları netleştirin

Kimin hangi kararı vereceği, hangi işlemi onaylayacağı ve hangi riski izleyeceği yazılı olmalıdır. Belirsiz sorumluluk, riskin kimse tarafından sahiplenilmemesi demektir.

4. Çalışanları bilgilendirin

Kuralları bilmek yetmez; kuralların neden var olduğunu bilmek gerekir. Düzenli eğitimler, çalışanların riskli bir durumu fark etmesini ve doğru kişiye bildirmesini kolaylaştırır.

5. Sistemi güncel tutun

Mevzuat değişir, şirket büyür, yeni iş alanları açılır. Önleyici hukuk tek seferlik bir çalışma olarak kalırsa kısa sürede eskir. Değişikliklerin belirli aralıklarla süreçlere yansıtılması gerekir.

Önleyici hukukun şirkete kazandırdıkları

  • Maliyet tasarrufu: Her uyuşmazlık zaman, iş gücü ve yönetim enerjisi demektir.
  • Çalışan güveni: Süreçlerin adil ve öngörülebilir işlediği yerde bağlılık artar.
  • Yönetici güvenliği: Kararların belgelendiği bir düzen, yöneticinin özenli davrandığını göstermesini kolaylaştırır.
  • İtibar: Önlenen bir kriz, hiç gündeme gelmeyen bir krizdir.

Kurumsal Koruma Sistemi ile ilişkisi

Kurumsal Koruma Sistemi, yukarıdaki adımları tek tek ele alıp şirketin yapısına uygun bir bütün hâlinde uygulamayı hedefler. Bu yönüyle önleyici hukukun kurumsal hayattaki sistemli bir uygulaması olarak görülebilir. Yaklaşımın düşünsel temeli için Kurumsal Koruma Sistemi yönetim felsefesi yazısını okuyabilirsiniz.

Sonuç

Önleyici hukukta hukuki bilgi, kavga çıktığında çağrılan bir hakem değil, şirketin büyüme planına en baştan dahil edilen bir rehberdir. Bu kültürü kuran şirketler risklerle boğuşmak yerine riskleri yöneten kurumlara dönüşür.

Sık sorulan sorular

Önleyici hukuk nedir?

Hukuki sorunlar doğmadan riskleri belirleyip gerekli tedbirlerin alınmasını amaçlayan proaktif bir hukuk yaklaşımıdır.

Önleyici hukuk çalışmasına nereden başlanmalı?

Şirketin öncelikli risk alanlarının belirlenmesi ve mevcut kayıtların gözden geçirilmesiyle başlanması önerilir. Bilgi için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.

Avukat Zeki Demir

Yazar

Avukat Zeki Demir

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu, İstanbul Barosu üyesi. Demir Hukuk Bürosu'nun kurucusu ve DUAL360® Kurumsal Koruma Sistemi'nin geliştiricisi. 25 yılı aşkın süredir şirketlerin hukuki, mali ve yönetsel risk alanları üzerinde çalışıyor.

Avukat Zeki Demir hakkında

Bu konuda hukuki destek mi arıyorsunuz?

Şirketinize özel risk değerlendirmesi için Avukat Zeki Demir ile görüşme planlayın.

Randevu Talep Edin