Şirketlerde Kimlerin Korunmaya İhtiyacı Var? Görev Bazında Risk Haritası
Risk, imza yetkisinden çok yapılan işin niteliğine bağlıdır. Koruma ihtiyacı organizasyon şemasından değil, görevlerin risk haritasından çıkar.
Bir şirkette hukuki risk denince akla çoğunlukla yönetim kurulu gelir. Oysa risk, imza yetkisinden çok yapılan işin niteliğine bağlıdır. Sahada bir talimatı uygulayan şef, kişisel verileri işleyen bir uzman ya da ödeme onayı veren bir finans çalışanı da kendi alanında önemli riskler taşır. Şirketlerde kimlerin korunmaya ihtiyacı var sorusunun cevabı bu yüzden bir organizasyon şemasından değil, görevlerin risk haritasından çıkar.
Görev bazında risk haritası
Aşağıdaki tablo, farklı görevlerin hangi risklerle karşılaşabileceğine dair genel bir çerçeve sunar. Her şirkette dağılım farklı olabilir.
| Görev | Başlıca risk alanı |
|---|---|
| Yönetim kurulu üyeleri | Stratejik kararlar, gözetim ve denetim yükümlülükleri |
| Üst düzey yöneticiler ve işveren vekilleri | İşveren adına verilen talimatlar, iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları |
| Departman ve saha yöneticileri | Kurum politikalarının sahada uygulanması, kayıt altına alınmayan talimatlar |
| İnsan kaynakları | İşe alım, disiplin, fesih ve özlük süreçleri |
| Finans, satın alma, bilgi işlem | Ödeme onayları, sözleşme süreçleri, veri güvenliği |
| Çalışanlar | İş güvenliği kuralları, veri ve müşteri ilişkileri |
Mevzuat bu ayrımı nasıl yapıyor?
Türk Ticaret Kanunu’nun 553. maddesi, yönetim kurulu üyelerinin kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal etmeleri hâlinde şirkete, pay sahiplerine ve şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumlu olduğunu düzenler. İş Kanunu’nun 2. maddesi ise işveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kişileri işveren vekili olarak tanımlar. Bu iki örnek bile sorumluluğun unvana değil, üstlenilen görev ve yetkiye bağlandığını gösterir.
Koruma nasıl planlanmalı?
Risk odaklı bir koruma modeli herkese aynı önlemi uygulamaz. Her görev için şu sorular sorulur:
- Bu kişi hangi yetkileri kullanıyor ve hangi kararları veriyor?
- Görevi hangi mevzuat yükümlülüklerine temas ediyor?
- Bir hata olduğunda etkisi ne kadar geniş olur?
- Görev tanımı ve yetki sınırları yazılı mı?
Avukat Zeki Demir tarafından geliştirilen DUAL360® Kurumsal Koruma Sistemi, korumayı bu ölçütlere göre planlayan risk odaklı ve insan merkezli bir yaklaşımdır.
Riski bilen çalışan daha güvende hisseder
Kendi sorumluluk alanını bilen yönetici daha sağlıklı karar verir; nerede durması gerektiğini bilen çalışan daha az hata yapar. Riskler sistemli yönetildiğinde süreçler şeffaflaşır ve kurum içinde güven artar. Bu bakışın devamı için insan merkezli kurumsal koruma yazısını okuyabilirsiniz.
Sonuç
Hukuki riskler unvan seçmez. Bir şirket, riske temas eden herkesi görev ve yetkisine uygun biçimde koruyabildiği ölçüde güçlüdür.
Sık sorulan sorular
Koruma yalnızca üst yönetim için mi gerekli?
Hayır. Yönetim kurulundan saha çalışanlarına, İK’dan destek birimlerine kadar riske temas eden tüm görevler değerlendirmeye alınmalıdır.
İşveren vekili kimdir?
İş Kanunu md. 2’ye göre işveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kişidir. Ayrıntılar için hizmetlerimiz sayfasına bakabilirsiniz.